تاریخچه

اولین گام حقوقی در شکل‌گیری پژوهشکده زبان ملل دانشگاه تهران در تاریخ 17 مرداد 1384 با موافقت هیأت رئیسه دانشگاه با درخواست جناب آقای دکتر نادر حقانی مبنی بر تأسیس مرکز پژوهشی زبان خارجی و در زمان ریاست دانشگاه، جناب آقای دکتر رضا فرجی دانا، برداشته شد. در سال 1385 با دستور ریاست وقت دانشگاه، آیت اله عباسعلی عمید زنجانی، طبقه سوم ساختمان شماره 15 در خیابان پورسینا در اختیار مرکز پژوهشی قرار گرفت. استقرار مکانی مرکز و تلاش همکاران آن طی سال‌های متمادی به اخذ موافقت اصولی در سال 1387، موافقت قطعی در سال 1392 و تبدیل مرکز به پژوهشکده در سال 1393 با موافقت قطعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری منجر شد. بدین ترتیب دوره‌های فعالیت پژوهشکده به سه بخش قابل تقسیم می‌باشد که شرح کامل آن در ذیل آمده است.

دوره اول فعالیت: سابقه «پژوهشکده زبان ملل» به تاسیس «مرکز پژوهشی زبان خارجی» در سال 1384 باز می‌گردد. در راستای سیاست‌های حمایتی و تشویقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای ارتقاء پژوهش و تولید علم، و تلاش برای عملیاتی کردن این سیاست‌ها در دانشگاه تهران، جمعی از اساتید حوزه تحقیقات زبان (خارجی) در فروردین ماه 1384 به دعوت جناب آقای دکتر نادر حقانی با برگزاری جلسات هم‌افزایی و با تأکید بر وظیفه پژوهشی اساتید دانشگاه، تجمیع پژوهش‌های زبانی و ارائه آموزش پژوهش محور، مطالعات اولیه را برای تأسیس «مرکز پژوهشی آموزش زبان خارجی» آغاز کردند. همزمان با تشکیل کارگروه‌های فنی و تخصصی برای استخراج حوزه‌های تخصصی، اولین رایزنی‌ها و ملاقات‌ها با مسئولین ذی‌ربط صورت پذیرفت. گزارش کارگروه‌ها و جلسات تخصصی و نتایج ملاقات‌های اداری در نشست‌های مورخ 1384/04/09 و 1384/04/22 مورد بحث و بررسی قرار گرفت. جمع‌بندی نتایج هر دو نشست در قالب درخواست رسمی تأسیس «مرکز پژوهشی آموزش زبان خارجی»  همراه با ارائه دلایل توجیهی در تاریخ 1384/05/10 به جناب آقای دکتر محمد رحیمیان، معاون وقت پژوهشی دانشگاه تهران، ارسال شد. درخواست مزبور در تاریخ 1384/05/17 در هیئت رئیسه وقت دانشگاه تهران مطرح و مورد موافقت و تصویب قرار گرفت و در تاریخ 1384/06/06 به جناب آقای دکتر نادر حقانی ابلاغ گردید. موافقت اصولی دانشگاه تهران با تأسیس «مرکز پژوهشی آموزش زبان خارجی» در تاریخ 1384/06/07 طی نامه شماره 9255/4 به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ارسال شد. جناب آقای دکتر رضا فرجی دانا، رئیس وقت دانشگاه تهران، در تاریخ 1384/07/30 با ابلاغ شماره 36578/55، دکتر نادر حقانی را به عنوان سرپرست ‹‹مرکز پژوهشی آموزش زبان خارجی›› به مدت سه سال منصوب نمود.

دوره دوم فعالیت: پس از تغییرات مدیریتی در دانشکده زبان‌های خارجی و اعلام عدم نیاز به فعالیت‌های مرکز توسط رئیس وقت دانشکده، سرکار خانم دکتر فریده علوی، و پشت سر گذاردن مشکلاتی که در این دوره ایجاد شد، ریاست وقت دانشگاه، جناب آقای دکتر عباسعلی عمید زنجانی، با اختصاص فضای مناسب پژوهشی، استقرار فیزیکی مرکز را در طبقه سوم ساختمان مرکز آموزش‌های الکترونیکی در خیابان پورسینا محقق ساخت. بدین ترتیب فعالیت‌های برنامه‌ریزی شده مرکز، به خصوص در راستای جمع آوری منابع علمی و ایجاد بانک اطلاعات دیجیتال، زمینه سازی برای فعالیت‌های پژوهشی و معرفی توانمندی‌ها در قالب انتشار مقالات و کتب شتاب مناسبی گرفت.

دوره سوم فعالیت: در دوره سوم به پیشنهاد و مدیریت جناب آقای دکتر نادر حقانی طرح توجیهی و تفضیلی مرکز جهت انجام تحقیقات عمیق در زبان و موضوعات وابسته و پیوسته و با هدف ایجاد جایگاه تحقیقاتی ایران در منظومه پژوهش‌های زبان محور در جهان (میان رشته‌ای)، به دانشگاه تهران و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ارسال گردید. دانشگاه و وزارت متبوع نیز با صدور موافقت­‌های اصولی دانشگاه (1384)، اصولی وزارت عتف (1387)، قطعی وزارت عتف (1392)، و سرانجام در 18 فروردین 1393 مرکز پژوهشی مزبور را به «پژوهشکده زبان ملل دانشگاه تهران» ارتقاء داد.

 

تشکر و قدردانی

موفقیت‌ها و فعالیت‌های تحقیقاتی پژوهشکده بیش از هر چیز مرهون تلاش پژوهشگران پژوهشکده، پشتیبانی شایسته روسای وقت و فعلی دانشگاه تهران، هیئت رئیسه‌های وقت و فعلی دانشگاه تهران، معاونین و همکاران وقت و فعلی حوزه معاونت پژوهشی دانشگاه، و حمایت‌های مدیران و همکاران وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد. با سپاس فراوان از همه همکارانی که در به ثمر رسیدن فعالیت‌های پژوهشکده سهیم بوده‌اند امیدواریم با لطف و عنایت خداوند متعال، شاهد شکوفایی و توسعه روزافزون فعالیت‌های پژوهشکده در راستای اهداف بلند دانشگاه تهران، وزرات علوم، تحقیقات و فناوری و میهن اسلامی باشیم.